Bel ons:

Leerdoelen formuleren met de taxonomie van Bloom

De taxonomie van Bloom helpt je leerdoelen formuleren

Als je een training geeft willen je cursisten graag weten waar ze naartoe werken. De taxonomie van Bloom helpt je om deugdelijke leerdoelen te formuleren.

In 1956 publiceerde een werkgroep onder leiding van onderwijspsycholoog Benjamin Bloom de tekst Taxonomy of Educational Objectives: The Classification of Educational Goals. In het document wordt kennis gecategoriseerd, met als doel om de communicatie tussen examinatoren te vergemakkelijken, testmateriaal uit te wisselen en ideeën over testen en onderwijs te stimuleren. De tekst richt zich met name op de toetsing van kennis en de relaties tussen examinering en onderwijs. 1 Het document is in de loop van de jaren bekend komen te staan als de taxonomie van Bloom.

De taxonomie van Bloom

In 2001 verscheen een herziene versie van de taxonomie van Bloom, gepubliceerd door zijn ex-studente Lorin Anderson en zijn ex-werkgroepgenoot David Krathwohl. 2 Een van de doelstellingen van hun revisie was om de taxonomie breder in te kunnen zetten. Ze wilden kennis niet alleen categoriseren in relatie tot examinering, maar ook tot de ontwikkeling van cursussen, lesmateriaal en de bijbehorende instructies. Ook wilden ze de methode moderniseren. De nieuwe taxonomie is dus breed inzetbaar voor iedereen die cursussen ontwikkelt en verzorgt.

Vier kennisdimensies in de nieuwe taxonomie

In de herziene versie van de taxonomie worden vier dimensies van kennis onderscheiden. De eerste is de feitelijke kennis, zoals feiten, concrete details en terminologie. Die kennis vormt de basis voor het verdere leerproces. De tweede is conceptuele kennis: je kunt verbanden leggen tussen de basiscomponenten en ze binnen een groter kader plaatsen. De derde is procedurele kennis. Met deze kennis weet je hoe je iets moet doen, dus hoe je methodes, technieken en criteria moet toepassen. De vierde is metacognitieve kennis. In die dimensie bevindt zich de zelfkennis, de kennis van je eigen leerproces en je krachten en zwaktes.

Leerdoelen formuleren met Blooms taxonomie

Blooms taxonomie onderscheidt zes kenniscategorieën. Deze kun je als trainer gebruiken om leerdoelen te formuleren, om leeractiviteiten te ontwikkelen en om de toetsing vorm te geven. Hieronder bespreken we de categorieën een voor een.

Niveau 1: onthouden

Het eerste niveau van Blooms taxonomie is vrij eendimensionaal, maar ook fundamenteel voor de rest van de niveaus: het gaat erom dat de cursist in staat is relevante kennis op te slaan in het langetermijngeheugen en daaruit terug te halen. Deze kennis kan feitelijk, conceptueel, procedureel of metacognitief zijn, of een combinatie van al deze dimensies. 3 De cursist moet bijvoorbeeld belangrijke data reproduceren, gebeurtenissen in een chronologische volgorde plaatsen of weten uit welke stappen een salesgesprek bestaat. 4

Niveau 2: begrijpen

Als je leerdoelen formuleert op dit niveau, wil je dat de cursist betekenis kan construeren uit informatie. Hij moet begrijpen wat er wordt gecommuniceerd en verbindingen kunnen maken tussen de kennis die hij al heeft en de nieuwe kennis die hij opdoet. Dat wil onder meer zeggen dat hij kan interpreteren, classificeren en uitleggen. 5 Hij moet bijvoorbeeld een samenvatting kunnen geven van een boek, twee denkstromingen met elkaar kunnen vergelijken of toelichten waarom moderne bedrijven vanuit een missie en visie willen werken. 6

Niveau 3: toepassen

Op dit niveau van de taxonomie wil je dat de cursist kennis toepast in een nieuwe situatie. Dit houdt in dat de cursist in staat is kennis te gebruiken op een manier die verder gaat dan onthouden of begrijpen. 7 Het gaat erom dat hij de theorie in praktijk brengt. 8 Hij zet bijvoorbeeld een formule in om een technisch probleem op te lossen, volgt een structuur om zijn presentatie voor te bereiden of past een salesmethode toe op een onderhandeling. Dit niveau hangt nauw samen met procedurele kennis: de cursist moet niet alleen begrijpen wat er van hem wordt verwacht, maar ook hoe hij dat moet uitvoeren.

Niveau 4: analyseren

Analyseren wil zeggen dat de cursist informatie in delen kan ontleden en begrijpt hoe deze delen met elkaar verbonden zijn. Hij moet bijvoorbeeld doorzien hoe een zin is opgebouwd, motieven herkennen in een literair werk of snappen uit welke onderdelen een product bestaat en in welke samenstelling ze functioneren. 9 Als je hier leerdoelen bij wilt bedenken, kun je denken aan acties zoals differentiëren, organiseren en toewijzen. Analyseren kan op zichzelf als doel worden beschouwd. Het is echter verdedigbaarder dit niveau te beschouwen als een uitbreiding van het begripsniveau of als een voorloper van het evaluatie- of creatieniveau. 10

Niveau 5: evalueren

Evalueren houdt in dat de cursist informatie kritisch kan beoordelen op basis van criteria en standaarden. Hij moet bijvoorbeeld een argument beoordelen op geloofwaardigheid, een product op kwaliteit of een proces op efficiëntie. 11 Dit niveau van de taxonomie is sterk ingebed in de andere niveaus, want om te kunnen evalueren moet de cursist diepgaande analyses kunnen uitvoeren. Bovendien is evaluatie in sommige gevallen een middel om in een later stadium geïnformeerde beslissingen te kunnen nemen. 12

Niveau 6: creëren

Creëren houdt in dat de cursist nieuwe ideeën, producten of perspectieven genereert, zoals een originele tekst schrijven of een experiment ontwikkelen. 13 Dit vereist dat de cursist in staat is creatief te denken en innovatieve oplossingen te bedenken. Toch gaat het niet om volledig vrije, creatieve expressie, want over het algemeen moet de cursist zich beroepen op eerdere leerervaringen​​. Vaak moet hij elementen kunnen samenvoegen tot een samenhangend of functioneel geheel dat er eerder niet was. 14

Kun jij leerdoelen formuleren met Blooms taxonomie?

Als je effectieve leerdoelen wilt formuleren, biedt Blooms taxonomie een gestructureerde aanpak. Dit model helpt je het overzicht te bewaren, doelgericht te werk te gaan en transparant te communiceren over je cursus. Het gevolg is dat cursisten weten wat er van ze verwacht wordt en zich vanaf het begin kunnen focussen op een positief eindresultaat.

Bronnen

  1. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 3. ↩︎
  2. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 263-264. ↩︎
  3. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 66. ↩︎
  4. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 62. ↩︎
  5. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 70. ↩︎
  6. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 80. ↩︎
  7. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 77. ↩︎
  8. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 94. ↩︎
  9. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 110. ↩︎
  10. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 79. ↩︎
  11. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 118. ↩︎
  12. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 83. ↩︎
  13. Bloom, B.S. et al. (1956). Taxonomy of Educational Objectives, Handbook 1: The Classification of Educational Goals. Chicago: Addison Wesley Publishing Company, p. 124. ↩︎
  14. Anderson, L. W. en Krathwohl, D. R. (2001). A taxonomy for learning, teaching, and assessing: A revision of Bloom’s taxonomy of educational objectives. Londen: Longman, p. 84. ↩︎

TAGS

Ontwikkel je didactische vaardigheden

Wij zijn Centrum voor Didactiek. Wij helpen jou als professional je didactische vaardigheden verbeteren. Dat doen we in de vorm van training en coaching. Verder delen we kennis over alles wat te maken heeft met didactiek.

Ontwikkel je didactische vaardigheden

Wij zijn Centrum voor Didactiek. Wij helpen jou als professional je didactische vaardigheden verbeteren. Dat doen we in de vorm van training en coaching. Verder delen we kennis over alles wat te maken heeft met didactiek.

×